Aşırı Terleme (Hiperhidroz)

Aşırı terleme (hiperhidroz), vücudun normalden daha fazla terlemesiyle karakterize bir hastalıktır. Terleme çoğu zaman ortam sıcaklığı, fiziksel aktivite veya duygusal durumla açıklanamayacak kadar fazladır ve kişinin günlük yaşamını, iş hayatını, sosyal ilişkilerini ve yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir.

Hiperhidroz, primer (birincil) ve sekonder (ikincil) olmak üzere iki gruba ayrılır. Primer hiperhidroz bölgeseldir; altta yatan herhangi bir hastalık saptanmaz ve genellikle çocukluk veya genç erişkinlik döneminde başlar. Sekonder hiperhidroz ise tiroit hastalıkları, enfeksiyonlar, hormonal bozukluklar, nörolojik hastalıklar veya bazı ilaçlar gibi altta yatan başka bir nedene bağlı gelişebilir. Bu nedenle özellikle sonradan başlayan veya tüm vücudu etkileyen aşırı terleme yakınmalarında altta yatan nedenlerin araştırılması önemlidir.

Primer hiperhidroz en sık koltuk altı, avuç içi, ayak tabanı ve yüz bölgesinde görülür. Bazı kişilerde yalnızca tek bir bölge etkilenirken, bazılarında birden fazla bölge birlikte etkilenebilir. El terlemesi; tokalaşma, yazı yazma, klavye kullanma veya ince el becerisi gerektiren işlerde zorluklara yol açabilir. Ayak tabanındaki aşırı terleme ayakkabı içinde sürekli nemli bir ortam oluşturarak mantar ve bakteriyel enfeksiyonların gelişmesini kolaylaştırabilir, kötü kokuya neden olabilir ve günlük yaşam konforunu belirgin azaltabilir. Koltuk altı terlemesi ise kıyafetlerde belirgin ıslanma ve kötü kokuya neden olarak sosyal yaşamı olumsuz etkileyebilir.

Tanı çoğu zaman hastanın öyküsü ve dermatolojik muayene ile konulur. Gerektiğinde iyot-nişasta testi uygulanarak terlemenin yoğun olduğu bölgeler ve şiddeti değerlendirilebilir. Bu inceleme, özellikle botulinum toksini uygulaması planlanan hastalarda enjeksiyon yapılacak alanların belirlenmesinde ve hem koltuk altı hem de el-ayak terlemesinde tedaviye alınan yanıtın değerlendirilmesinde yol gösterici olur.

Tedavi, terlemenin görüldüğü bölgeye ve şiddetine göre planlanır. Topikal tedaviler, iyontoforez ve botoks uygulamaları etkili seçenekler arasında yer alır. Kişiye özel planlanan uygun tedavi ile aşırı terleme büyük ölçüde kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilir.