Kaşıntı (Pruritus)

Kaşıntı (pruritus), dermatoloji polikliniklerine başvurunun en sık nedenlerinden biridir. Tek başına bir hastalık değil, çok sayıda deri hastalığının veya bazı sistemik hastalıkların belirtisi olabilir. Kaşıntının nedeni doğru şekilde belirlenmeden yalnızca belirtileri gidermeye yönelik tedaviler uygulanması çoğu zaman kalıcı çözüm sağlamaz.

Kaşıntı; egzama, ürtiker, mantar enfeksiyonları, uyuz, böcek ısırıkları, sedef hastalığı ve liken planus gibi birçok deri hastalığında görülebilir. Bunun yanı sıra böbrek ve karaciğer hastalıkları, tiroit hastalıkları, demir eksikliği, bazı kan hastalıkları, bazı ilaçlar, sinirlerin etkilenmesine bağlı gelişen nöropati, stres ve kaygı gibi psikolojik etkenler ve hatta bazı kanserler yaygın kaşıntıya neden olabilir. Özellikle ciltte belirgin bir döküntü olmaksızın gelişen uzun süreli kaşıntılarda altta yatan sistemik nedenlerin araştırılması önem taşır.

Kaşıntı yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir. Sürekli kaşıma ciltte tahrişe, yaralara, enfeksiyonlara ve zamanla ciltte kalınlaşmaya neden olabilir. Ayrıca uyku bozukluğu, dikkat dağınıklığı ve günlük yaşamda belirgin konfor kaybına yol açabilir.

Kaşıntının değerlendirilmesinde ayrıntılı hasta öyküsü ve dermatolojik muayene büyük önem taşır. Gerektiğinde dermoskopik inceleme, mantar incelemesi, deri biyopsisi veya laboratuvar testleri gibi ek tanı yöntemlerinden yararlanılarak kaşıntının nedeni araştırılır.

Tedavi, kaşıntının nedenine göre planlanır. Altta yatan hastalığın doğru şekilde tedavi edilmesi, kaşıntının kontrol altına alınmasında en etkili yaklaşımdır. Bunun yanı sıra cilt bariyerini güçlendiren nemlendiriciler, topikal tedaviler, ağızdan kullanılan ilaçlar ve gerekli görülen durumlarda daha ileri tedavi seçeneklerinden yararlanılabilir.

Uzun süren, şiddetli, gece uykudan uyandıran veya nedeni açıklanamayan kaşıntılarda dermatoloji uzmanına başvurulması, altta yatan nedenin erken dönemde saptanması açısından önem taşır.