Vitiligo (Ala Hastalığı)

Vitiligo (ala hastalığı), deriye rengini veren melanosit adı verilen hücrelerin bağışıklık sistemi tarafından hedef alınması sonucu gelişen, deride beyaz renkli alanlarla seyreden kronik bir deri hastalığıdır. Her yaşta görülebilmekle birlikte çoğu hastada çocukluk veya genç erişkin dönemde başlar. Hastalık bulaşıcı değildir ve kişiden kişiye temasla geçmez.

Vitiligoda en belirgin bulgu, çevresi genellikle keskin sınırlı olan süt beyazı renkte lekelerin ortaya çıkmasıdır. En sık yüz, dudak çevresi, göz çevresi, el ve ayaklar, dirsekler, dizler, koltuk altları ve genital bölge etkilenir. Saçlı derinin tutulduğu alanlarda saçlarda, kaşlarda, kirpiklerde veya sakalda beyazlaşma da görülebilir.

Hastalığın kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, en güçlü kabul gören mekanizma otoimmün süreçtir. Genetik yatkınlık önemli rol oynar ve bazı hastalarda tiroit hastalıkları, tip 1 diyabet, pernisiyöz anemi ve diğer otoimmün hastalıklarla birlikte görülebilir. Bu nedenle gerekli görülen hastalarda ek değerlendirmeler planlanabilir.

Vitiligo bazı kişilerde uzun yıllar aynı bölgelerde sınırlı kalırken, bazılarında yeni lekeler gelişebilir. Stres önemli bir tetikleyicidir. Cilt travmaları ve sürtünme bazı hastalarda yeni lezyonların ortaya çıkmasını tetikleyebilir; bu durum Koebner fenomeni olarak adlandırılır.

Tanı çoğu zaman dermatolojik muayene ile konulur. Gerektiğinde Wood ışığı incelemesi, vitiligo alanlarının daha net değerlendirilmesine ve hastalığın yaygınlığının belirlenmesine yardımcı olur. Nadiren diğer beyaz leke hastalıklarından ayırıcı tanı için deri biyopsisine ihtiyaç duyulabilir.

Tedavi; hastalığın yaygınlığı, yerleşim yeri, süresi ve aktivitesine göre kişiye özel planlanır. Topikal tedaviler, fototerapi (dar bant UVB), bazı lazerler ve gerekli durumlarda sistemik tedaviler uygulanabilir.